• ایران قلم:این همه صدام حسین در “جوار خاک میهن” برایتان بشگن زد، به جایی رسیدید که الان از فرنگ برسید؟    :   " بشکن زدن " که چیزی نیست، اگر ترامپ ، با دست های خودش صدام حسین را از قبر در بیاورد و به همراه ترکی فیصل و جولیانی ...
  • محمد حسین سبحانی: مسعود رجوی در کمای مغزی است    :    حضور مجاهدین خلق در عراق ، چه در اشرف و چه  در لیبرتی ، ظرفی بوده است که توهم اعضا را برای باصطلاح  روشن کردن دوباره موتور ارتش آزادیبخش   دامن ...
  • ایران قلم: سرکار خانم عاصمه جیلانی ! لطفا اشتباه آقای احمد شهید را تکرار نکنید    :   متاسفانه در گذشته آقای احمد شهید از  کانال منابع سازمان مجاهدین تغذیه می شدند، همان های که خود خشونت را تولید می کنند، و خود زندان ، زندانبان و شکنجه گر ...
  • سبحانی: مجاهدین ظرف بی بدیل جغرافیای عراق را جهت استمرار استراتژی خشونت برای همیشه از دست دادند    :   بنابراین جغرافیای عراق ظرف بی بدیلی برای مجاهدین خلق در راستای استمرار استراتژی خشونت و ترور و جنگ مسلحانه بود که مجاهدین خلق با حضور در آلبانی با صدای ...
  • محمد حسین سبحانی:سازمان مجاهدین در “مرداب” یک گام به جلو حرکت کرده است    :   سازمان مجاهدین بعد از سرنگونی صدام حسین باید بها و تاوان سیاسی و تشکیلاتی آغاز مبارزه مسلحانه و خشونت طلبانه را  تمام و کمال می پرداخت، ولی به ...
  • مصاحبه ایران قلم با سبحانی ـ هنوز زخم های خشونت و مبارزه مسلحانه التیام نیافته است    :   البته من قصد نداشتم که شورشیان فارک را با مجاهدین خلق مقایسه کنم، انچه اشاره کردم درس تاریخی است که سازمان مجاهدین می تواند از عمق نفرت و دوری مردم از ...
  • تراب حق‌شناس؛ مردی خلاصه‌ی خود که معتقد بود اصطلاح «مارکسیست اسلامی» پربیراه نبود

    تراب حق‌شناس؛ مردی خلاصه‌ی خود که معتقد بود اصطلاح «مارکسیست اسلامی» پربیراه نبود

    کیهان لندن، سی ام ژانویه ۲۰۱۶:… حق‌شناس در سال ۱۳۴۴ در کنار محمد حنیف‌نژاد و لطف ‌لله میثمی «سازمان مجاهدین خلق ایران» را بنیان گذاشت. در همان سال‌های ابتدایی تاسیس این سازمان تراب حق‌شناس همراه با حسین روحانی به دیدار سید روح‌الله خمینی در بغداد می‌رود و سال‌ها به عنوان رابط سازمان مجاهدین با خمینی فعالیت می‌کرد. در همین دوره نیز مسئولیت رابطه با جنبش‌های فلسطینی و دیگر نیروهای …

    لینک به منبع

    تراب حق‌شناس؛ مردی خلاصه‌ی خود که معتقد بود اصطلاح «مارکسیست اسلامی» پربیراه نبود

    تراب حق‌شناس، فعال سیاسی و مترجم ایرانی دوشنبه ۲۵ ژانویه در سن ۷۲ سالگی (برخی سن او در زمان مرگ را ۷۹ سال عنوان کرده‌اند) پس از سال‌ها مبارزه با بیماری در یکی از بیمارستان‌های حومه پاریس چشم از جهان فرو بست.

    تراب حق شناس

    تراب حق‌شناس از «بنیانگذاران سازمان مجاهدین خلق ایران» و «سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر»

    او در یک خانواده به گفته خودش مذهبی و سنتی پرورش یافته بود. در سنین جوانی به عضویت در «نهضت آزادی ایران» و بعدها «جبهه ملی» دوم در آمد و به فعالیت در آنها پرداخت.

    پرورش مذهبی

    بعدها در هنگام تحصیلات دوران دبیرستان برای گذارندان دوره طلبگی به حوزه علمیه قم رفت و آنجا در کلاس‌های «رد مادی‌گرایی» با نام مارکس و ایده کمونیسم آشنا شد. وی در سال ۱۳۳۹ تحصیل در رشته ادبیات انگلیسی را در دانشسرای عالی آغاز می‌کند. حق‌شناس در سال ۱۳۴۴ در کنار محمد حنیف‌نژاد و لطف ‌لله میثمی «سازمان مجاهدین خلق ایران» را بنیان گذاشت.

    در همان سال‌های ابتدایی تاسیس این سازمان تراب حق‌شناس همراه با حسین روحانی به دیدار سید روح‌الله خمینی در بغداد می‌رود و سال‌ها به عنوان رابط سازمان مجاهدین با خمینی فعالیت می‌کرد. در همین دوره نیز مسئولیت رابطه با جنبش‌های فلسطینی و دیگر نیروهای چریکی در منطقه را بر عهده داشت و یکی از مسئولین خارج از کشور «سازمان مجاهدین خلق ایران» محسوب می‌شد.

    تراب حق‌شناس در گفتگویی از تماس بسیاری از مقاماتی که سال‌های پس از انقلاب مسئولیت‌های کلیدی نظام جمهوری اسلامی را برعهده گرفته بودند با سازمان مجاهدین خلق خبر داد.

    عباس آقازمانی، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد منتظری، مصطفی چمران، صادق قطب‌زاده و ابراهیم یزدی از جمله افرادی بودند که در آن دوره با حق‌شناس تماس‌هایی برقرار کرده تا هم زمینه‌های همکاری نیروهای اسلام‌گرا با مجاهدین خلق را فراهم کرده و هم از گردش به چپ در این سازمان جلوگیری کنند.

    فعالیت‌های سیاسی و مذهبی

    مهدی اصلانی

    مهدی اصلانی

    تراب حق‌شناس که زندگی‌اش با فراز و نشیب‌های بسیاری همراه بود، و در اوایل دهه‌ی پنجاه خورشیدی با گسست از سازمان مجاهدین خلق یکی از موسسان سازمان کمونیستی «پیکار در راه آزادی طبقه کارگر» شد، در سال‌های پس از انقلاب ۵۷ نیز آرام و قرار نداشت.

    برای شناخت بیشتر وی به سراغ مهدی اصلانی، نویسنده و زندانی سیاسی سابق رفتم. او با اشاره به درگذشت حق‌شناس می‌گوید: «این گونه رفتن‌‌ها راز و رمز حیرت‌انگیز چیزی است که این روزها زندگی می‌نامیم‌اش» و درباره روند شکل‌گیری شخصیت سیاسی حق‌شناس ادامه می‌دهد: «زادگاه‌اش جهرم بود. پیش خانواده‌ای فقیر و معتقد به مبانی‌ مذهبی متولد شد. از جوانی به دامن سیاست پرت شد در دایره‌ای فراخ پر از زخم و درگیری. پس از گرفتن سیکل به اصرار پدرِ بیمار برای درس طلبگی به حوزه‌ی علمیه‌ی قم که در آن روزگاران تحتِ سیطره و فرمانروایی آیت‌الله بروجردی بود روان می‌شود. به موازاتِ طلبگی با پشتکار و جدیت دروس متوسطه را تا کلاس ۱۱ در قم و زان پس دیپلم را در تهران پی می‌گیرد. دوست داشت وارد دانشگاه شود، غمِ نان و ناداشتگی اما به دانشسرای عالی که کمک هزینه‌ای پنجاه تومانی داشت، رهسپارش می‌کند. روستازاده‌ی جهرمی در تهران دانشجوی زبان انگلیسی می‌شود.»

    سید محمود طالقانی

    سید محمود طالقانی

    مهدی اصلانی درباره تحولات عقیدتی و سیاسی حق‌شناس می‌گوید: «با روحیه‌ای جست‌و‌جو‌گر در عین «داشتن التزام قلبی و عملی» به واجباتِ دین، شک و تردید‌های آن نیز برایش جاذبه می‌شود. اقدامات نواب صفوی و فدائیان اسلام وی را چونان سه بنیانگذارِ اولیه‌ی سازمان مجاهدین خلق، ابتدا به سمتِ نهضت آزادی و جبهه‌ی ملی و در نهایت به سمت نگاه سیاسی‌ مهندس بازرگان سوق می‌‌دهد. فعالیت سه‌گانه در نهضت آزادی، جبهه‌ی ملی و انجمن اسلامی دانشجویان و درس‌آموزی از طالقانی و بازرگان در نکبتِ ستم، ناکافی است اما کورسویی بود. چراغ راه‌ می‌جویند. به تدریج و تحت تاًثیر مبارزات چریکی و مسلحانه در جهان دو قطبی‌ آن روزگاران شیوه دیگرگونه می‌کنند. در تبعید نیز حرمت‌دار بنیانگذاران اولیه سازمان مجاهدین خلق است چرا که معتقد بود: «تشکیلات از همت آنان بود.» (۱)

    به گفته‌ی مهدی اصلانی وی «با این منطق هیچ امتیازی برای خود قائل نبود و هنوز خود را شاگرد سه بنیانگذار آغازین مجاهدین می‌دانست».

    روی آوردن به جنبش چپ

    یکی از جنبه‌های مهم زندگی حق شناس ارتباط او با شخص سید روح‌الله خمینی و دیگر نیروهای روحانی و مذهبی زمان خودش بود. اما حق‌ شناس که خود درس طلبگی خوانده بود و زمانی باورهای دینی قوی داشت از اولین کسانی است که از تغییر ایدئولوژی در سازمان مجاهدین خلق به یک جریان کمونیستی حمایت کرد. مهدی اصلانی این ارتباط‌ها و آن تغییر را این گونه تحلیل می‌کند: «او خودش به خوبی این موضوع را سال‌ها بعد در مصاحبه‌ای توضیح داد و من درست همان بخش از صحبت‌های وی را نقل می‌کنم: غالبا آنها از سازمان مجاهدین به این دلیل پشتیبانی می‌کردند که ادعا کنند در مبارزه با رژیم شاه تنها کمونیست‌ها (فدائیان) نیستند که عمل مسلحانه می‌کنند. اما خود مجاهدین چنین درکی و منظوری نداشتند، بلکه بارها از وحدت در میدان عمل با فدائیان سخن گفتند»(۲).

    اصلانی می‌افزاید: «وی با آن‌که نقش مستقیم در تغییر ایدئولوژی سازمان مجاهدین نداشت، اما در زمره‌ی اولین کسانی است که بدان روی خوش نشان داد و معتقد بود “خیلی‌ها تغییر ایدئولوژی مجاهدین را عمدتاً از زمینه‌ای که داشت جدا می‌بینند. مجاهدین سال‌های ۴۰ و ۵۰ اول مبارز بودند و سپس مسلمان […] در غالب کتاب‌های سازمان نقل قول بزرگان در کنار آیات قرآن و نهج‌البلاغه دیده می‌شد. این‌که رژیم در سال ۵۲ می‌گفت مارکسیست‌های اسلامی پر بی‌راه نمی‌گفت. به خاطر اینکه ما تکه بریده‌هایی از مارکسیسم و تکه‌بریده‌هایی از اسلام را کنار هم می‌گذاشتیم”»(۳)

    مسلمانِ مارکسیست شده

    حق‌شناس در برخی از مقالات و گفتگوهای خود به مساله «خاموشی پیکار» اشاره کرده بود. در سال‌های گذشته اختلافات و خالی شدن جنبش چپ ایرانی از تئوریسن‌ها موضوعی بود که بارها بر آن تاکید شده است. خود حق‌شناس سال‌ها بر روی این موضوع تمرکز داشت. اینک با درگذشت وی، چپ ایران یکی از شخصیت‌های مهم خود را از دست داده است. مهدی اصلانی نیز در ادامه گفتگو با کیهان لندن با تایید این ارزیابی درباره جایگاه حق‌شناس می‌گوید: «با مرگ تراب حق‌شناس چپ ایران یکی از چهره‌های کاریزماتیک خود از دست داد. پاره‌ای شخصیت‌های سیاسی در وزن‌کشی‌ و بر روی باسکول سیاست وزن‌شان از سازمان‌های مرتبط سنگین‌تر است. بدین معنا با رفتن تراب حق‌شناس شاید آن‌چه وی “خاموشی پیکار” و نه نابودی و تلاشی “پیکار” خوانده بود این جریان به پایانِ فعالیتِ مفهومی خود که حق‌شناس در تبعید بر آن “اندیشه و پیکار” نام نهاد رسیده باشد.»

    اصلانی می‌افزاید: «تراب حق‌شناس نماد چهره‌ای از باورمند بودن و بیان استمرار در راهِ آرمان بود. او بخشی از تاریخِ شکست‌خورده‌ی سیاسی اجتماعی میهن‌مان را نمایندگی می‌کرد.»

    به گفته‌ی مهدی اصلانی، تراب حق‌شناس شخصیتی بود که سیاست را پاک و سالم می‌خواست. اصلانی می‌گوید: «یکی از پررنگ‌ترین وجوه زند‌گی‌ تراب حق‌شناس عدم وابستگی، استقلال رای و سلامت زیستن در عرصه‌ی سیاست بود. او گل‌درشت‌ترین چهره‌‌ای بود که با برگذشتن از مذهب و عبور از اسلام تا پایان عمرش در آسایش‌گاهی در پاریس، نماد باور به سوسیالیسم و گونه‌ای از ایستادگی باقی ماند و از این باب وی را می‌توان یکی از سرموضعی‌ترین چهره‌‌های تاریخ سیاسی معاصر دانست؛ نمونه‌ی یک مسلمان مارکسیست شده. فارغ از موافقت یا مخالفت نظری با دیدگاه‌هایش وی هیچ‌گاه کمونیست بودنش را مخفی نکرد و از بر زبان جاری کردنِ آن واهمه و شرم نداشت. همه‌ی عمرش علیه سرمایه نعره سر داد و فریادش علیه بی‌عدالتی بر ملت فلسطین پژواک شد».

    در پناه ادبیات

    عرفات ایران

    جورج حبش یاسر عرفات و محمود درویش

    تراب حق‌شناس جدا از شخصیت سیاسی خود یک جنبه فرهنگی و ادبی نیز داشته است. چندین ترجمه از او بر جای مانده است. یکی از آنها ترجمه اشعار محمود درویش شاعر فلسطینی است. آن طور که مشخص است دوره‌ای که او برای آموزش‌های چریکی و همکاری با نیروهای فلسطینی به آنجا سفر کرده بود تاثیر زیادی بر شخصیت وی داشته است.

    مهدی اصلانی اما این روح ادبی حق‌شناس را تنها برگرفته از آن دوران نمی‌داند و تاکید می‌کند: «او با دستی در سیاست و دستی در هنر نماینده‌ی نوعی فرهیختگی و پُرخوانی و پُرکاری نیز بود. وی با ترجمه‌ی آثاری از محمود درویش و نزار قبانی و نمایش‌نامه‌ی «بازگشت کارل مارکس» اثر هوارد زین، نوعی از تعلقِ خاطر به ادبیات مقاومت‌گونه‌ای از رمانتیسیسم انقلابی را نمایندگی می‌کرد. تا ته نفس و نفس آخرش از زیر ماسک اکسیژنی که بر چهره داشت به نکبت صدای قدرت تن نداد. مردی مختصر که خلاصه‌ی خود بود و دیگر به آرزویش رسید و جمعه پنجم فوریه در پرلاشز به مهمانی پوران خانم می‌رود».

    پوران بازرگان همسر تراب حق‌شناس که رفیق راه وی نیز بود، پیش از این در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۷) درگذشت.

    *توضیح: ارجاعات داخل مصاحبه مربوط به مصاحبه تراب حق شناس با پرویز قلیچ‌خانی در مجله آرش شماره ۷۹ است.

    _________________________________

    تراب حق‌شناس از فعالان چپ ایران درگذشت

    تراب حق‌شناس از فعالان چپ ایران درگذشت

    حق‌شناس در اواخر دهه ۱۳۴۰ به‌نمایندگی از سوی مجاهدین خلق به فلسطین، لبنان، سوریه و چند کشور دیگر خاورمیانه رفت تا همکاری جنبش آزادیبخش فلسطین را جلب کند و آموزش نظامی دوستانش را تدارک ببیند.او در سال‌های ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۳ یکی از مسئولان سازمان مجاهدین خلق در تماس با آیت‌الله خمینی، رهبر بعدی انقلاب ایران، در نجف بود. حق‌شناس …

    آرشیو موضوع : تحقیق و پژوهش

    مطالب مرتبط :

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

     رجوی دو هدف را دنبال میکرد . هدف اول این بود که اگر به هر دلیل اتفاقی در عراق افتاد اشرف را از دست ندهد و بقول خودش به کانون استراتژیک نبرد  برگردد،  به این منظور که حکومتی مثل ایاد علاوی و خلاصه کسی که با رژیم ایران سر سازگاری نداشته و مایل به بودن مجاهدین در عراق است بعنوان کارت علیه رژیم . هدف دوم از ... مطلب کامل

    دو قرن سکوت

    عبدالحسین زرین‌کوب در سال ۱۳۰۱ در بروجرد زاده شد و در خانواده بسیار باورمندی رشد کرد. تا کلاس ۱۱ را در زادگاهش خواند و همزمان با پافشاری پدرش فقه و تفسیر قرآن و ادبیات عرب آموخت. ۱۶ ساله بود که به تهران رفت و با اینکه رشته‌اش ادبی نبود با رتبه ممتاز دیپلم ادبی گرفت و در دانشکده حقوق نام‌نویسی کرد ولی باز با پافشاری پدرش به زادگاهش ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    در همین راستا بود ک باصرف مبالغ هنگفت و کمک لابی هاش در آلبانی تلاش داشت دولت و پلیس این کشور برخلاف تمایل این دولت را وادار و مجبور کند که آقای احسان بیدی رابعد تحمل بی دلیل یکسال زندان سر به نیست ویا حداقل به شکل فجیعی اخراج کند و بقول خودش از شر آقای بیدی خلاص شود اما با هشیاری دوستان و مقامات آلبانی که با ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    از جمله برنامه‌های ناپلئون، ساخت «آسیاب بادی» است که قرار است برای بهبود کیفیت زندگی حیوانات ساخته شود. نقشه اولیه این آسیاب توسط اِسنوبال طرح‌ریزی شده بوده و در ابتدا ناپلئون به مخالفت با آن برمی‌خیزد ولی بعدتر با بیرون راندن اِسنوبال، ایده ساخت آن را دوباره پی می‌گیرد اما به دلیل بی‌کفایتی ناپلئون، ساخت آن به شکل مطلوبی پیش نمی‌رود. در پایان، ساخته شدن این ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    بله این خط اخر فرقه مجاهدین خلق بود که به خیال خودش ما را اینطوری سر به نیست  کند که شکر خدا نتونستند کاری بکنند . بله این خط اخر فرقه مجاهدین خلق بود که به خیال خودش ما را اینطوری سر به نیست  کند که شکر خدا نتونستند کاری بکنند .وبعد از این ,این مار زخمی شده به این سادگی دست بردار نیست وحتما باید زهرش ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    اما این که در کمسیون پوشالی خودتان اطلاعیه صادر میکنید باید بگویم تناقضات داخل ان که من دیده ام کم نیست پس بهتر است از ستاد سیاسی خودت بخواهی که یک بار دیگر اطلاعیه خودتان را مروز بکند واز اینجا به شما میگویم اجازه نمیدهم هر غلطی میخواهید در رابطه با خانوده من بکنید و بگوید دست از سرتان برنمیدارم حتی اگر باشدرودر با شما بایستم و در ... مطلب کامل

    «مزرعه حیوانات» هنوز تعطیل نشده است

    چه بسیار فعالان سیاسی دنیا که مردم و جوانان را به خواندن این کتاب تشویق می‌کنند چرا که سمبولیسم شکل‌گرفته در آن فقط حکایت لنین و استالین و تروتسکی نیست و مابه‌ازای ماجراهای آن در بیشتر حکومت‌های تمامیت‌خواه و توتالیتر، واو به واو، تکرار می‌شود؛ داستانِ انگیزش به بهانه «خوابی» که میجر پیر برای حیوانات و مزرعه دیده، گرسنگی (فقر) و خشم ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    صبح روزی که همه منتظر آزاد شدن احسان بودند(«پنجشنبه 23 مرداد مصادف با 13 اوت») پلیس به او گفته بود که آماده باش که می خواهیم تورا آزاد کنیم! وقتی که خواسته بودند که اورا سوار کنند اواصرار کرده بود که دوستان من می آیند و باید وسایلم را هم آماده کنم که ببرم وقتی که پلیس فهمیده بود گفته بود قبول وسایل را بیاور ولی ما ترا ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    روشن است که مقامات آلبانیایی دخیل در بازداشت و آواره کردن آقای بیدی در مرز یونان سناریوی فرقه مجاهدین خلق در آلبانی را اجرا کرده اند ، چرا که وحشت رجوی از حضور اعضای نجات یافته از فرقه مجاهدین خلق در آلبانی دلایل روشن و مشخصی دارد که با بود و نبود تشکیلات مافیایی این فرقه مافیایی در آلبانی پیوند خورده است. اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    اواخر فیلم، یک قطار کوچک همراه با یک واگن را نشان می دهد که از خیل مسافران زیاد تنها چهار تن از دست زامبی های خونخوار نجات یافته و به سمت مقصد در حرکتند. این جا نیز مرد خبیث و خودشیفته که تا این زمان تعدادی و از جمله راننده قطار را قربانی زنده ماندن خود کرده بود به ویروس آلوده شده و قرار بود تا آخرین ... مطلب کامل

    نوشتن دیدگاه

    شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

    سایت ایران قلم از انتشار مطالب و مقالاتی که در آن کلمات توهین آمیز استفاده شده، معذور است.

    مسئولیت مطالب درج شده بر عهده نویسندگان می باشد

    تمام حقوق این سایت برای © 2020 ايران قلم. محفوظ است.