• محمد حسین سبحانی: مسعود رجوی در کمای مغزی است    :    حضور مجاهدین خلق در عراق ، چه در اشرف و چه  در لیبرتی ، ظرفی بوده است که توهم اعضا را برای باصطلاح  روشن کردن دوباره موتور ارتش آزادیبخش   دامن ...
  • ایران قلم: سرکار خانم عاصمه جیلانی ! لطفا اشتباه آقای احمد شهید را تکرار نکنید    :   متاسفانه در گذشته آقای احمد شهید از  کانال منابع سازمان مجاهدین تغذیه می شدند، همان های که خود خشونت را تولید می کنند، و خود زندان ، زندانبان و شکنجه گر ...
  • سبحانی: مجاهدین ظرف بی بدیل جغرافیای عراق را جهت استمرار استراتژی خشونت برای همیشه از دست دادند    :   بنابراین جغرافیای عراق ظرف بی بدیلی برای مجاهدین خلق در راستای استمرار استراتژی خشونت و ترور و جنگ مسلحانه بود که مجاهدین خلق با حضور در آلبانی با صدای ...
  • محمد حسین سبحانی:سازمان مجاهدین در “مرداب” یک گام به جلو حرکت کرده است    :   سازمان مجاهدین بعد از سرنگونی صدام حسین باید بها و تاوان سیاسی و تشکیلاتی آغاز مبارزه مسلحانه و خشونت طلبانه را  تمام و کمال می پرداخت، ولی به ...
  • مصاحبه ایران قلم با سبحانی ـ هنوز زخم های خشونت و مبارزه مسلحانه التیام نیافته است    :   البته من قصد نداشتم که شورشیان فارک را با مجاهدین خلق مقایسه کنم، انچه اشاره کردم درس تاریخی است که سازمان مجاهدین می تواند از عمق نفرت و دوری مردم از ...
  • ایران قلم: از پیام شادباش !! مسعود رجوی خبری نیست. چرا؟    :    با گذشت چند روز از خروج کامل اعضای مجاهدین خلق از عراق از پیام شادباش و پیروزی ، سنت همیشگی مسعود رجوی ، خبری نیست. این فاکت ها ...
  • عبدالحسین نوشین؛ پیشرو در تئاتر ایران

    اردوان مفید می گوید: “نوشین برای نخستین بار به استانیسلاوسکی اشاره می کند. نوع بیان، دکلاماسیون و حرکات اغراق آمیز بازیگران او به شدت زیر تاثیر تئاتر فرانسه به ویژه لوئی ژووه بود. اغلب اساتید هنرستان هنرپیشگی هم متاثر از این نوع تئاتر بودند. حتی آن نوع بیان مطنطن و حرکات و ژست در کار نوشین هم تاثیر گذاشته بود.” ابراهیم مکی از ژست در تئاتر نوشین نام می برد: “زمانی بوده که حرکت ها بر اساس ژست بوده. یعنی این حرکت به این معنی ست. از عکس ها می توانیم ببینیم.” در گذشته های دورتر صحنه های تئاتری امکانات اجرائی بسیار اندکی داشتند. اما با آمدن نوشین به تئاتر فردوسی صحنه هم دگرگون می شود. اردوان مفید ضمن تایید این نکته، اشاره به نوآوری های او دارد: “نوشین برای اجرای نمایشنامه هایش از امکانات بسیار برخوردار بود. او بنیانگذار یک تئاتر شسته و رفته بود که در زمینه میزانسن، دکور، نور و…نوآوری هائی داشت ولی تئاتر نوشین همان تئاتر تصنعی قدیمی فرانسوی بود و از تئاتر احساسی و الهامی بر مبنای استانیسلاوسکی در آن اجراها خبری نبود.”

    عبدالحسین نوشین؛ پیشرو در تئاتر ایران

    • 3 اکتبر 2016 – 12 مهر 1395
    نوشینImage copyright .
    Image caption عبدالحسین نوشین (۱۳۵۰-۱۲۸۵)

    تئاتر فردوسی محل اجرای نمایشنامه های عبدالحسین نوشین، از پایه‌گذاران تئاتر نوین ایران امسال می توانست محل برگزاری جشن یکصد و دهمین سال تولد او باشد.

    تعزیه و نقالی سال های دراز از محبوب ترین شیوه های نمایشی در ایران بود. در عهد ناصری یک بار دیگر شاهد تغییر و تحولی مثل دیگر وسائل ارتباطی در مورد تئاتر هم می شویم. پس از تکیه دولت که محل نمایش های تعزیه ای بود، مکانی در دارالفنون به اجرای نمایش های فرنگی و مدرن اختصاص داده می شود. میرزا فتحعلی خان آخوندزاده و میرزا آقا خان تبریزی از نخستین کسانی بودند که دست از سر واقعه کربلا برداشتند و به سبک و سیاقی نوین نمایشنامه نوشتند. با این همه آنگونه که باید و شاید این گونه نمایشنامه ها در میان مردم رواج چندانی پیدا نکرد.

    نمایشنامه هایی از مولیر و شکسپیر نیز به فارسی برگردانده شده بود اما هنوز راه درازی تا رسیدن به تئاتر مدرن باقی مانده بود.

    نوشین که گویا نیازهای جامعه را دریافته بود پس از بازگشت از فرنگ در سال ۱۳۱۱ با تسلط به زبان فرانسه، نمایشنامه های انتقادی، اجتماعی را به فارسی برگرداند و به صحنه آورد. او پس از اجرای نمایشنامه هایی در تئاتر فرهنگ با یاری تاجری و از علاقمندان این هنر نمایشی تئاتر فردوسی را گشود و از آن پس همه نمایشنامه های خود را در این تماشاخانه به اجرامی گذارد. توپاز، پرنده آبی، مستنطق و…نوشین که تحصیلات تئاتری خود را در شهر تولوز فرانسه به پایان رسانده بود عده ای را گرد هم آورد و با آموزش آنان تئاتر نوین ایران را پایه گذاری کرد.

    با سمفونی سرنوشت بتهوون پرده تئاتر را بالا می برد و با همان سمفونی نیز پرده فرو می افتاد. طرز بیان بازیگران شیوه ای متفاوت پیدا کرد، در سالن تئاتر در همان ساعت اعلان شده باز می شد و زمان شروع بازی نیز بلافاصله بسته می شد. هیچ عذری از هیچ بازیگری برای اشتباه در اجرا پذیرفته نمی شد.

    تئاتر در بوته نقد

    تئاتر سعدیImage copyright Getty Images

    نمایشنامه های غربی بود که پشت سر هم ترجمه می شد و به صحنه می رفت. دوستی نوشین با بسیاری از فرهیختگان آن دوران مثل صادق هدایت، سعید نفیسی، بزرگ علوی، و…یاری دیگری برای به کمال رساندن کار اوست.

    نوشین آخرین شب تمرین هر نمایش از همه این فرهیختگان دعوت می کرد که نمایش را ببینند و نظر خود را به او بگویند. برای نخستین بار در تاریخ ادبیات نمایشی کسی تئاتر را پیش از اجرا به بوته نقد می گذاشت. تا همین چندی پیش که بعضی از شاگردانش مثل عزیز الله بهادری هنوز در قید حیات بودند می دیدیم که همان شیوه گفتاری و رفتاری نوشین را همچنان رعایت می کنند. نوشین همچنان مراد بود و آن ها مرید.

    پرسش ها در مورد نوشین بسیار است. برای پاسخگویی دو تن از پر سابقه ترین هنرمندان تئاتر ایران، ابراهیم مکی نمایشنامه‌نویس و بازیگر و کارگردان و اردوان مفید، مسئول پیشین تئاتر در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و بازیگر و کارگردان را برگزیدیم.

    با چنین اوصافی آیا می توان تئاتر ایران را به پیش و پس از نوشین تقسیم کرد؟

    ابراهیم مکی: “از نظر اجرایی بله. از نظرادبیات دراماتیک نه. نوشین در هزاره فردوسی و همچنین نمایش توپاز توانایی اش را نشان داد. بعد از شهریور بیست که جوان ها و دانشجویان به او می پیوندند با اطلاعاتی که در باره اجرای نمایشنامه دارد سعی می کند اجراهایش با آخرین تکنیک های آن روز مطابقت داشته باشد. پایه های علمی روز را گذاشت. از جمله تجزیه و تحلیل نمایشنامه ها که قبلا به آن صورت نبود. از همه مهم تر احترامی که برای انضباط تئاتر قائل بود که قبل از نوشین وجود نداشت.”

    اردوان مفید نقل قولی از نوشین در مورد تغییر نمایشنامه در آخرین تمرین دارد: “نوشین معتقد بود که فقط در تمرین نمایش قبل از اجرا نمی توان به کارها سرو سامان داد به قول او غذای نپخته ای می شود که نمکش کم است و بوی آشپزخانه می دهد.”

    تئاتر ژستی

    در اجراهای قدیم رسم بر این بود که یکی از هنرمندان در محفظه ای نزدیک به صحنه جا می گرفت و با داشتن متنی در دست هنگامی که زمان اجرا، بازیگری متن را فراموش می کرد او جملات را برایش بازمی گفت. محمد عاصمی آنگونه که خود می گفت مدتی در نمایشنامه های نوشین نقش سوفلور را ایفا می کرده است. ابراهیم مکی انگشت بر روی همین نکته می گذارد.

    مکی:”از زمان نوشین است که دیگر از سوفلور استفاده نمی شود. نوشین تنها به دلیل ذوق و علاقه به تئاتربازیگرانش را انتخاب نمی کرد. نوشین هر کسی را روی صحنه نمی برد.”

    اجراهای متفاوت نمایشنامه های نوشین از کجا و چه کسی الهام گرفته شده بود؟

    اردوان مفید می گوید: “نوشین برای نخستین بار به استانیسلاوسکی اشاره می کند. نوع بیان، دکلاماسیون و حرکات اغراق آمیز بازیگران او به شدت زیر تاثیر تئاتر فرانسه به ویژه لوئی ژووه بود. اغلب اساتید هنرستان هنرپیشگی هم متاثر از این نوع تئاتر بودند. حتی آن نوع بیان مطنطن و حرکات و ژست در کار نوشین هم تاثیر گذاشته بود.”

    ابراهیم مکی از ژست در تئاتر نوشین نام می برد: “زمانی بوده که حرکت ها بر اساس ژست بوده. یعنی این حرکت به این معنی ست. از عکس ها می توانیم ببینیم.”

    در گذشته های دورتر صحنه های تئاتری امکانات اجرائی بسیار اندکی داشتند. اما با آمدن نوشین به تئاتر فردوسی صحنه هم دگرگون می شود. اردوان مفید ضمن تایید این نکته، اشاره به نوآوری های او دارد:

    “نوشین برای اجرای نمایشنامه هایش از امکانات بسیار برخوردار بود. او بنیانگذار یک تئاتر شسته و رفته بود که در زمینه میزانسن، دکور، نور و…نوآوری هائی داشت ولی تئاتر نوشین همان تئاتر تصنعی قدیمی فرانسوی بود و از تئاتر احساسی و الهامی بر مبنای استانیسلاوسکی در آن اجراها خبری نبود.”

    ورود زنان به صحنه

    نوشین در صحنه تئاتر با لرتا بازیگر توانا آشنا ‌شد. آشنایی که به عشق انجامید و سپس ازدواج. عشقی که لرتا را از رفتن به شوروی باز ‌داشت. پاپازیان شکسپیرین معروف روسی می‌گوید لرتا عشق را به تئاتر ترجیح داد. اما این تنها لرتا نیست که با نوشین در بسیاری نمایش ها همبازی بود. بسیاری از زنان نامدار تئاتر ایران از زمان نوشین به صحنه می‌آیند. ابراهیم مکی اشاره ای به شرایط آن زمان دارد:

    مکی: “به خانم ها امکان داد. خانم توران مهرزاد، خانم اسکویی، ایرن عاصمی و… در دوره رضا شاه خانم ها می آیند روی صحنه. هم روی صحنه می آیند و هم کارگردانی می کنند.”

    لرتاImage copyright Getty Images
    Image caption لرتا پشت صحنه نمایش ‘بادبزن خانم وندرمیر’ اثر اسکار وایلد

    نوشین از اعضای حزب توده بود. او پس از فرار از زندان و زندگی در چند مخفیگاه که بخشی از آن هم در خانه عزت الله انتظامی سپری شد، به اتحاد جماهیر شوروی گریخت. آیا می توان موفقیت نوشین را تا حدی مدیون گرویدن او به حزب توده دانست؟

    ابراهیم مکی: “دوره نوشین شرایط ایجاب می کرد که مسائل اجتماعی گفته شود. شعر را می شود گفت و گذاشت در یک قفسه، تئاتر اما این اجازه را نمی دهد.حزب توده او را بُل گرفت. اول باید عضو حزب بشوی.حزب توده از خیلی ها استفاده کرد مثل فریدون کشاورز که خودش می گوید من نمی دانستم اصلا سیاست چیست. البته همه گروه ها همین کار را می کنند. همه استفاده می کنند. حزب هم به او امکانات بسیار داد.

    اگر بعد از تیراندازی فرار نمی کرد هیچ اتفاقی برایش نمی افتاد. از سال ۲۷ دیگر کاری نمی کرده. نوشین کاره ای نبود که فراری بشود.”

    سیاست و تب و لرز

    محمد عاصمی می گفت که شهرت نوشین همه جا پیچیده بود حتی در دربار. به همین دلیل روزی برای نوشین از دربار پیام فرستادند که در فلان تاریخ برای اجرا به حضور اعلیحضرت برود. روز موعود فرا رسید و نوشین درست در همان لحظه دچار آنچنان تب و لرزی شد که عذرش برای نرفتن به دربار پذیرفته شد.

    اردوان مفید نیز افسوس می خورد که نوشین و اطرافیانش قربانی سیاست شدند که ربطی به هنر تئاتر نداشت.

    اما نوشین در غربت هیچگاه نتوانست به کار خود بازگردد. سرش را با تحقیق بر روی شاهنامه گرم می‌کرد که یک بار سه تابلو از آن را همراه با لرتا در کنگره فردوسی در ایران به نمایش درآورده بود.

    محمد عاصمی و یکی دو نفر دیگری که موفق شده بودند او را مخفیانه در اتحاد جماهیر شوروی ببینند از او می پرسند که چرا کارش را ادامه نداده است. نوشین از ندانستن زبان تئاتری کشور میزبان می‌گوید. زبانی که با زبان محاوره تفاوت بسیار دارد.دوستان او می گویند که با وجود سرطانی که همه بدنش را گرفته بود ودرد آن به سختی آزارش می‌داد، همچنان گردن فراز خود را نگاه می‌داشت و آه و ناله‌ای هم نمی کرد.

    نوشین در آغاز سال ۱۳۵۰ خورشیدی دور از وطن و همسر و فرزند و مهم‌تر از همه دور از صحنه درگذشت.

    ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

     

     

    مطالب مرتبط :

    سیمین و جلال و خانه‌ عشقی که اتاق بچه نداشت

    نامه سرگشاده به سرکار خانم روونا وودا، معاون وزیر کشور آلبانی عبدالکریم ابراهیمی، ایران فانوس، هجدهم فوریه ۲۰۱۸:… کشور شما میزبان سازمان مجاهدین خلق است که اسم پناهنده سیاسى با خود به یدک میکشد و با پشتیبانى شخصیتهاى دولتى و جنگ طلب و تروریست پرور در هیأت حاکمه  و سازمان سیا جهت بهره بردارى از آن براى منافع نامشروع آمریکا بر کشور شما تحمیل شده است. ... مطلب کامل

    سیمین و جلال و خانه‌ عشقی که اتاق بچه نداشت

    بنابراین دنبال فریب تازه مردم ایران با سس جدید « پادشاهی پارلمانی » نباشید یا حداقل بگذارید نسلی که شاهد جنایات پدر شما در خاک ایران بوده سرش را زمین بگذارد بعد شاید شما بتوانید داعیه سهم خواهی از سلطنت از دست رفته داشته باشید . آن هم پس از اینکه پدرتان محمد رضا شاه پهلوی حداقل یک میلیارد دلار از ثروت مردم ایران را در آنزمان ... مطلب کامل

    نامه های جداشدگان از فرقه رجوی به معاون وزیر کشور آلبانی

    ــ آیا می دانید به دستور رهبران این فرقه بیش از ۱۷ هزار ایرانی از شخصیتهای حکومتی گرفته تا کارگر و کشاورز مردم عادی و …. در داخل ایران ترور شده اند ؟ ــ آیا می دانید اعضاء این فرقه از طرف رهبران فرقه مجبور به حمل و استفاده از قرصهای سیانور ( ماده شیمیائی کشنده ) بودند و هم اکنون هم مجهز به این ماده کشنده ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی  بنیاد خانواده سحر، تیرانا، آلبانی، پانزدهم فوریه ۲۰۱۸:… فرقه رجوی با صرف مبالغی کلان تلاش داشت تا در بین مردم آلبانی محبوبیت دست و پا کند. این فرقه با برگزاری جشن ها و مهمانی ها و دعوت از خبرنگاران و رسانه ها و سیاستمداران، یا با برپایی کنسرت در کلیسای شهر سعی میکرد تا خود را به عنوان یک سازمان ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    چرا مجاهدین به خانم رایس علاقه مند بودند علی شیرزاد، فریاد آزادی، پانزدهم فوریه ۲۰۱۸:… خانم رایس میخواهد بشود وزیرخارجه گفتم کی این خبرراداده خود امریکا که هیچ حرفی نزده واصلا بحث وزیرخارجه وجابجایی تابحال مطرح نشده اینها درعراق ازکجا خبردارند که دروزارت خارجه ودولت امریکا ونشستهای ان دولت چی میگذرد اگرخانم رایس میخواهد طبق گفته ها برای ملت ایران وما شب …  https://www.youtube.com/watch?v=we6_JZ9rQQY&t=1102... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    اعتراضات به حق زن ایرانی نشان داد که، ادعاهای مریم رجوی مبنی بر اینکه او نماینده زنان ایران است، پوچ و تو خالی است. به عنوان مثال، پیوستن زن ایرانی به آزادی های یواشکی است. در بدو شکل گیری این جنش اعتراضی، مریم رجوی بسیار به سوز و گذار افتاده  و آن را طرح رژیم برای گمراه کردن مردم و زن ایرانی از مبارزه با رژیم برشمرد. تغییر ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    سیامک نادری و سازمان مجاهدین خلق بی آبروی ایران  نادر کشتکار، وبلاگ کشتکار، چهاردهم فوریه ۲۰۱۸:… کسانی که برای فریاد زدن و افشاگری خیانات مسعود رجوی و ارازل و اوباش همدستش وحفظ عقیده و شرفشان منتظر رسیدن به نقطه امن نماندند.کسانی که در اولین فرصت و در همان عراق و اشرف و در همان شرائط جنگ و نا امنی و خطرات جانی فراوان از این فرقه ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    سازمان مجاهدین خلق در معرض اتهامات سنگین نقض سیستماتیک حقوق بشر  حنیف حیدر نژاد، سایت حیدر نژاد، پانزدهم فوریه ۲۰۱۸:… آقای سیامک نادری یک عضو پیشین سازمان مجاهدین خلق که چند ماهی است در آلمان درخواست پناهندگی داده، سازمان مجاهدین خلق و رهبری آن را متهم به نقض شدید و سیستماتیک حقوق بشر اعضای خود می کند. او از سال ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    فرقه رجوی (سازمان مجاهدین خلق ایران) در سراشیب سقوط  شهروز تاجبخش، وبلاگ مجاهد، چهاردهم فوریه ۲۰۱۸:… عدم موفقیت رجوی در سوار شدن بر موج نارضایتی مردم و بهره برداری از تظاهرات اخیر داخل ایران از سویی بار دیگر بی ریشه گی و نداشتن پایگاه و جایگاه مردمی این فرقه را به رخ همگان کشید و از سویی ... مطلب کامل

    نجات یافتگان در شبکه تلویزیونی آلبانی

    مراسم مراسم ۱۹ بهمن در فرقه رجوی بنیاد خانواده سحر، تیرانا، آلبانی، سیزدهم فوریه ۲۰۱۸:… مسعود رجوی خائن میدانست که چکار کند. تک تک کسانی که این ظرفیت را داشتند که در برابر او صف آرایی کنند یا دست بالایی در فرقه داشتند را به هر صورتی که بود از میدان به در میکرد. یکی از همین ها ... مطلب کامل

    نوشتن دیدگاه

    شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

    سایت ایران قلم از انتشار مطالب و مقالاتی که در آن کلمات توهین آمیز استفاده شده، معذور است.

    مسئولیت مطالب درج شده بر عهده نویسندگان می باشد

    تمام حقوق این سایت برای © 2018 ايران قلم. محفوظ است.