کودتاگر علیه کودتاگر، عمر البشیر کیست و چگونه ۳۰ سال بر سودان حکومت کرد؟

Omar Albashir-Sudan

چاپ

عمر حسن البشیر در اول ژانویه ۱۹۴۴ در روستای حوش‌بانقا در نزدیکی شهر شندی در شمال سودان به دنیا آمد. بشیر در سال ۱۹۸۱ دانشکده ارتش را به پایان رساند و سپس در سال ۱۹۸۳ در رشته فرماندهی نظامی در مالزی مدرک کارشناسی گرفت. او در سال ۱۹۸۷ تحصیل در علوم اداری را به پایان رساند. عمر البشیر از جوانی و دوران تحصیل به مبارزه اسلامی گرایش یافت و به پیروان دکتر حسن ترابی، متفکر اسلام‌گرای سودان پیوست. در سال ۱۹۸۹ در کودتای نظامی علیه حکومت صادق المهدی از حمایت اسلام‌گرایان برخوردار بود، هرچند پس از پیروزی و رسیدن به قدرت هر گاه به نفع خود می‌دید، علیه آنها اقدام می‌کرد. عمر البشیر نسبتا دیر وارد صفوف ارتش شد اما به زودی دریافت که ارتش بهترین راه برای ترقی در میدان سیاست سودان است. او در سال‌های اول حکمرانی به شدت طرفدار اجرای قوانین شرعی بود. عمر البشیر زیر فشارهای خارجی در سال ۱۹۹۶ با مبارزان استقلال جنوب سودان، که با حکومت شرعی مخالف بودند، پیمان آشتی امضا کرد. در پی میانجیگری‌های بین‌المللی بشیر در ژوئیه ۲۰۰۲ با مبارزان “جنبش ملی رهایی سودان” پیمانی را امضا کرد که طبق آن اجرای قوانین شرعی را به شمال سودان محدود می‌کرد و به مردم جنوب کشور فرصت می‌داد که پس از هفت سال درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند.  در سال ۲۰۰۵ به سودان جنوبی خودمختاری داده شد و سرانجام در ژانویه ۲۰۱۱ مردم جنوب که بیشتر آنها مسیحی هستند، در یک همه‌پرسی با اکثریت بسیار بالا به استقلال و تأسیس کشور “سودان جنوبی” رأی دادند.

عمر البشیر کیست و چگونه ۳۰ سال بر سودان حکومت کرد؟

دویچه وله ـ 12.04.2019

عمر البشیر یک افسر ارتش بود که در سال ۱۹۸۹ به کمک اسلام‌گرایان در سودان به قدرت رسید. او که از سوی دادگاه بین‌المللی به ارتکاب جنایت جنگی متهم شده، ۳۰ سال در سودان یکه‌تازی کرد. او اکنون با کودتای نظامیان برکنار شده است.

عمرالبشیر

از حدود چهار ماه پیش مردم ناراضی سودان علیه دیکتاتور کشور مبارزه می‌کنند. ارتش از این فرصت برای برکنار کردن او استفاده کرد.

زادگاه

عمر حسن البشیر در اول ژانویه ۱۹۴۴ در روستای حوش‌بانقا در نزدیکی شهر شندی در شمال سودان به دنیا آمد.

تحصیلات

بشیر در سال ۱۹۸۱ دانشکده ارتش را به پایان رساند و سپس در سال ۱۹۸۳ در رشته فرماندهی نظامی در مالزی مدرک کارشناسی گرفت. او در سال ۱۹۸۷ تحصیل در علوم اداری را به پایان رساند.

گرایش سیاسی

عمر البشیر از جوانی و دوران تحصیل به مبارزه اسلامی گرایش یافت و به پیروان دکتر حسن ترابی، متفکر اسلام‌گرای سودان پیوست. در سال ۱۹۸۹ در کودتای نظامی علیه حکومت صادق المهدی از حمایت اسلام‌گرایان برخوردار بود، هرچند پس از پیروزی و رسیدن به قدرت هر گاه به نفع خود می‌دید، علیه آنها اقدام می‌کرد.

به سوی قدرت

عمر البشیر نسبتا دیر وارد صفوف ارتش شد اما به زودی دریافت که ارتش بهترین راه برای ترقی در میدان سیاست سودان است. او در سال‌های اول حکمرانی به شدت طرفدار اجرای قوانین شرعی بود.

جنگ داخلی تا استقلال سودان جنوبی

عمر البشیر زیر فشارهای خارجی در سال ۱۹۹۶ با مبارزان استقلال جنوب سودان، که با حکومت شرعی مخالف بودند، پیمان آشتی امضا کرد.

در پی میانجیگری‌های بین‌المللی بشیر در ژوئیه ۲۰۰۲ با مبارزان “جنبش ملی رهایی سودان” پیمانی را امضا کرد که طبق آن اجرای قوانین شرعی را به شمال سودان محدود می‌کرد و به مردم جنوب کشور فرصت می‌داد که پس از هفت سال درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند.

در سال ۲۰۰۵ به سودان جنوبی خودمختاری داده شد و سرانجام در ژانویه ۲۰۱۱ مردم جنوب که بیشتر آنها مسیحی هستند، در یک همه‌پرسی با اکثریت بسیار بالا به استقلال و تأسیس کشور “سودان جنوبی” رأی دادند.

جنگ دارفور

مردم دارفور در جنوب غربی سودان از دهها سال پیش در هر فرصتی علیه حکومت مرکزی شورش می‌کردند. ارتش سودان به رهبری عمر البشیر برای درهم کوبیدن اعتراضات مردم بومی این اقلیم بارها به لشکرکشی‌های بیرحمانه دست زد.

گفته می‌شود در جریان حملات زمینی و هوایی ارتشیان سودان حدود ۳۰۰ هزار نفر از مردم غیرنظامی کشته شدند، هزاران زن از سوی ارتشیان سودان مورد تجاوز قرار گرفتند و حدود دو و نیم میلیون نفر از زادوبوم خود آواره شدند. شورای امنیت از آغاز ۲۰۰۱ رشته‌ای از تحریم‌های اقتصادی را علیه حکومت بشیر اعلام کرد.

در ژوئیه ۲۰۰۸ دادگاه بین‌المللی جنایات جنگی در لاهه عمر البشیر و تنی چند از فرماندهان ارتش او را به ارتکاب جنایت جنگی در دارفور متهم کرد و خواهان دستگیری آنها شد.

بهار عربی

در سال ۲۰۱۳ که جنبش موسوم به “بهار عربی” در رشته‌ای از کشورهای عربی آغاز شد، مردم سودان نیز در اعتراض به دیکتاتوری بشیر به خیابان آمدند، اما با سرکوبی بیرحمانه روبرو شدند. بنا به آمار سازمان‌های مدافع حقوق بشر بیش از صد نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شدند.

در همان سال بشیر دستور بازداشت شماری از ارتشیان و فعالان اسلام‌گرا را، که گفته می‌شد قصد کودتا علیه او را داشتند، صادر کرد. بشیر تلاش کرد فرماندهان تازه و جوان را در رأس مقام‌های امنیتی و انتظامی قرار دهد.

سقوط

در پایان سال ۲۰۱۸ موجی از تظاهرات در اعتراض به گرانی و نابسامانی خدمات دولتی شروع شد. رفته رفته وجه سیاسی این اعتراضات پررنگ‌تر شد و مردم خواهان برکناری حکومت بشیر شدند.

در ماه مارس ۲۰۱۹ مردم ناراضی چندین بار در برابر مقر فرماندهی ارتش گرد آمده، خواهان مداخله ارتش و برکناری بشیر شدند.

بامداد ۱۱ آوریل تلویزیون سودان بیانیه مهمی از سوی نیروهای مسلح منتشر کرد. در این بیانیه اعلام شد که فرماندهی ارتش عمر البشیر را برکنار کرده، مهمترین دستیاران او را دستگیر کرده و یک شورای موقت برای اداره کشور تشکیل داده است.

در همین زمینه:

//////////////////////////////////////////