• ایران قلم:این همه صدام حسین در “جوار خاک میهن” برایتان بشگن زد، به جایی رسیدید که الان از فرنگ برسید؟    :   " بشکن زدن " که چیزی نیست، اگر ترامپ ، با دست های خودش صدام حسین را از قبر در بیاورد و به همراه ترکی فیصل و جولیانی ...
  • محمد حسین سبحانی: مسعود رجوی در کمای مغزی است    :    حضور مجاهدین خلق در عراق ، چه در اشرف و چه  در لیبرتی ، ظرفی بوده است که توهم اعضا را برای باصطلاح  روشن کردن دوباره موتور ارتش آزادیبخش   دامن ...
  • ایران قلم: سرکار خانم عاصمه جیلانی ! لطفا اشتباه آقای احمد شهید را تکرار نکنید    :   متاسفانه در گذشته آقای احمد شهید از  کانال منابع سازمان مجاهدین تغذیه می شدند، همان های که خود خشونت را تولید می کنند، و خود زندان ، زندانبان و شکنجه گر ...
  • سبحانی: مجاهدین ظرف بی بدیل جغرافیای عراق را جهت استمرار استراتژی خشونت برای همیشه از دست دادند    :   بنابراین جغرافیای عراق ظرف بی بدیلی برای مجاهدین خلق در راستای استمرار استراتژی خشونت و ترور و جنگ مسلحانه بود که مجاهدین خلق با حضور در آلبانی با صدای ...
  • محمد حسین سبحانی:سازمان مجاهدین در “مرداب” یک گام به جلو حرکت کرده است    :   سازمان مجاهدین بعد از سرنگونی صدام حسین باید بها و تاوان سیاسی و تشکیلاتی آغاز مبارزه مسلحانه و خشونت طلبانه را  تمام و کمال می پرداخت، ولی به ...
  • مصاحبه ایران قلم با سبحانی ـ هنوز زخم های خشونت و مبارزه مسلحانه التیام نیافته است    :   البته من قصد نداشتم که شورشیان فارک را با مجاهدین خلق مقایسه کنم، انچه اشاره کردم درس تاریخی است که سازمان مجاهدین می تواند از عمق نفرت و دوری مردم از ...
  • کتاب‌خوان؛ ‘قطاربازی’ که به ‘آشیانه خرس’ نرسید

    نقطه‌قوت کتاب “قطارباز” نه فقط جنبه پژوهشی آن که حضور مستقیم و جذاب راوی اول‌شخص در قامت یک مسافر سفرنامه‌نویس است که حدود یک‌پنجم کتاب را شامل می‌شود. در بخش پژوهشی این کتاب، خواننده با حقایق و وقایعی مواجه می‌شود که یا از آن‌ها بی‌خبر بوده یا تصوری نادرست از آن‌ها داشته است. از آن جمله است ماجرای اعزام صادق هدایت به اروپا برای فراگیری دانش مهندسی راه‌آهن یا اصلاح این تصور عمومی نادرست که راه‌آهن سراسری ایران حاصل کار آلمانی‌ها بوده است، حال آن که بخش عمده‌ خط سراسری را یک شرکت دانمارکی تأسیس می‌کند. و یا در دوره نزدیک‌تر، بخش بسیار خواندنی مربوط به ایستگاه “تله‌زنگ” در زمان جنگ ایران و عراق و تلاش حیرت‌انگیز و ناگفته کارکنان راه‌آهن در حفاظت از این مسیر حیاتی بین اندیمشک و دورود. و یا اصلا چه شد که در زمان ساخت دومین خط آهن ایران (خط‌ آهن زاهدان به میرجاوه به دست انگلیسی‌ها) قطار در ایران قطار نامیده شد: “بعد از چندین دهه سردرگمی زبانی ایرانیان برای نامیدن این پدیده‌ جدید که گاهی کالسکه‌ بخار و گاهی ترن نامیده می‌شد، بالاخره کلمه‌ای برای نامیدنش جاافتاده است که پیش از این برای شتر به کار می‌رفت: قطار؛ به معنی ردیف. مشخصا به صف‌ شترهای کاروان اطلاق می‌شد و عمدتا به شکل قطار شتر و به معنی رشته شتر به کار می‌رفت.” کتاب “قطارباز” را امسال نشر چشمه در ۲۷۵ صفحه منتشر کرد و اکنون چاپ دوم آن در بازار کتاب در دسترس علاقه‌مندان است.

    کتاب‌خوان؛ ‘قطاربازی’ که به ‘آشیانه خرس’ نرسید

    ئی.ال.دکتروف، نویسنده آمریکاییحق نشر عکسGETTY IMAGES
    Image captionئی.ال.دکتروف، نویسنده آمریکایی

    ئی.ال.دکتروف معتقد بود ما چیزی به نام داستان و غیرداستان نداریم، آن‌چه هست “روایتگری” است.

    شاید به همین دلیل باشد که امروزه در آمریکا با انتشار سالانه بین سی تا چهل هزار عنوان کتاب ادبیات غیرداستانی در مقابل حدود پنج هزار عنوان رمان ادبی جلدسخت، خوانندگان ـ به گفته‌ دکتر مژگان قاضی‌راد ـ گرایش بیشتری برای خواندن آثار غیرداستانی یا Non-fiction دارند.

    دامنه‌ی ادبیات غیرداستانی بسیار گسترده و گوناگون است، از زندگی‌نامه‌های خودنوشت و دیگرنوشت ادبی و مموآرها تا خاطرات سیاسی تا کتاب‌های جنایی مبتنی بر واقعیت و آثاری با موضوعات تاریخی و حتی علمی اما در قالب روایت.

    با این حال در نگاه اول به نظر می‌رسد Non-fiction یا ناداستان در برابر داستان قرار می‌گیرد. به تعبیر دیگر، ممکن است این‌گونه تلقی شود که هر اثر غیرداستانی را می‌توان در دسته‌ Non-fiction قرار داد. اما چنین نیست. اگر داستان را عنوان کلی برای دو زیرمجموعه‌ آثار ژانری و فیکشن‌ها و نیز آثار ادبی مشهور به جلدسخت در نظر بگیریم، ادبیات ناداستانی یا Non-fiction به‌طور ساده جستار ادبی بلندی در حد یک کتاب است با یک موضوع پژوهشی یا واقعی و مستند و در عین حال برخوردار از یک راوی مشخص.

    این گونه خاص ادبی و روایی، در چند سال اخیر، در ایران نیز مورد توجه قرار گرفته و به‌ عنوان یک گونه اصطلاحا میان‌رشته‌ای در حال تعریف شدن است. به نظر می‌رسد که با علاقه عمومی و ریشه‌دار کتابخوانان ایرانی به مطالعه آثار تاریخی و سرگذشت‌نامه‌های ایرانی و غیرایرانی و آثاری از این دست، زمینه برای رواج یافتن تألیف و انتشار ادبیات ناداستانی فراهم باشد، اما باید دید نویسندگان ایرانی و به‌خصوص داستان‌نویسان که اغلب از ناکامی در جذب مخاطب به‌طور گسترده گله‌مندند، آیا بخت خود را در این گونه ادبی نیز می‌آزمایند یا نه. هرچند خلق این قبیل آثار به همان اندازه که به خلاقیت در نویسندگی وابسته است، به پشتکار در پژوهش گسترده نیز نیازمند است که ظاهرا برای بسیاری از نویسندگان، یا امکان اقتصادی آن فراهم نیست یا توش و توان ذهنی و فکری برای پرداختن به آن.


    پیشخان؛ قطارباز

    عکس جلد کتاب قطار بازحق نشر عکسBOOKALA.IR

    آیا فقط یک “خل‌مشنگ عشق قطار” می‌تواند به سفری طولانی و پردردسر با قطار برود برای این که کتابی تحقیقی و روایی درباره تاریخ قطار در ایران بنویسد؟

    “خل‌مشنگ” محترمانه‌ترین تعبیری است که احسان نوروزی، نویسنده‌ی کتاب ناداستانی “قطارباز”، در مقابل اصطلاحاتی غیرایرانی چون قطاریاب و مریض آهن و شیدای ریل برای خود به کار می‌برد.

    نوروزی در این کتاب که نمونه‌ای مثال‌زدنی از Non-fiction به زبان فارسی است، هم قصه عشق همیشگی خود به قطار را بازمی‌گوید، هم به‌طور کاملا مستند تاریخ ورود قطار به ایران و روند تاریخی ساخت راه‌آهن در ایران دوره‌های گوناگون را روایت می‌کند و بر زوایه‌های تاریک و اغلب جذاب آن نور می‌اندازد و هم در لایه زیرین کتاب، تابلویی موجز از نحوه مواجهه بیمارگونه ایرانیان، از صدر تا ذیل، با مدرنیسم و مدرن‌سازی ترسیم می‌کند.

    نقطه‌قوت کتاب “قطارباز” نه فقط جنبه پژوهشی آن که حضور مستقیم و جذاب راوی اول‌شخص در قامت یک مسافر سفرنامه‌نویس است که حدود یک‌پنجم کتاب را شامل می‌شود. در بخش پژوهشی این کتاب، خواننده با حقایق و وقایعی مواجه می‌شود که یا از آن‌ها بی‌خبر بوده یا تصوری نادرست از آن‌ها داشته است. از آن جمله است ماجرای اعزام صادق هدایت به اروپا برای فراگیری دانش مهندسی راه‌آهن یا اصلاح این تصور عمومی نادرست که راه‌آهن سراسری ایران حاصل کار آلمانی‌ها بوده است، حال آن که بخش عمده‌ خط سراسری را یک شرکت دانمارکی تأسیس می‌کند. و یا در دوره نزدیک‌تر، بخش بسیار خواندنی مربوط به ایستگاه “تله‌زنگ” در زمان جنگ ایران و عراق و تلاش حیرت‌انگیز و ناگفته کارکنان راه‌آهن در حفاظت از این مسیر حیاتی بین اندیمشک و دورود. و یا اصلا چه شد که در زمان ساخت دومین خط آهن ایران (خط‌ آهن زاهدان به میرجاوه به دست انگلیسی‌ها) قطار در ایران قطار نامیده شد: “بعد از چندین دهه سردرگمی زبانی ایرانیان برای نامیدن این پدیده‌ جدید که گاهی کالسکه‌ بخار و گاهی ترن نامیده می‌شد، بالاخره کلمه‌ای برای نامیدنش جاافتاده است که پیش از این برای شتر به کار می‌رفت: قطار؛ به معنی ردیف. مشخصا به صف‌ شترهای کاروان اطلاق می‌شد و عمدتا به شکل قطار شتر و به معنی رشته شتر به کار می‌رفت.”

    کتاب “قطارباز” را امسال نشر چشمه در ۲۷۵ صفحه منتشر کرد و اکنون چاپ دوم آن در بازار کتاب در دسترس علاقه‌مندان است.


    طوطی فلوبر

    کتاب طوطی فلوبرحق نشر عکس@ARIANBOOKCITY

    “آمیختن زندگی‌نامه و داستان” تکنیکی است که جولین بارنز، نویسنده برنده جایزه من‌بوکر، در به کار بردن آن مهارت دارد.

    این نویسنده برجسته انگلیسی که متأثر از گوستاو فلوبر فرانسوی است، در رمان “طوطی فلوبر” که آن را در سال ۱۹۸۴ نوشت از همین تکنیک استفاده کرده است.

    رمانی که در کنار ارزش ادبی در حد نامزد شدن برای جایزه من‌بوکر، می‌توان آن را نوعی ادای دین به فلوبر نیز تلقی کرد. داستان شیفتگی وسواس‌گونه‌ی دکتری انگلیسی به شخصیت و رازهای زندگی گوستاو فلوبر. جفری بریت‌ویت که به تازگی همسرش را از دست داده به فرانسه سفر می‌کند تا از مکان‌هایی که به نحوی به فلوبر ربط دارند دیدن کند.

    در بازدید از دو موزه‌ی محل تولد و اتاقی که او آخرین لحظات زندگی‌اش را در آن‌جا گذرانده متوجه نکته‌ی جالبی می‌شود؛ هر دو موزه ادعا می‌کنند اصل آن طوطی خشک‌شده‌ای که فلوبر هنگام نوشتن داستان “ساده‌دل” روی میزش می‌گذاشته، نزد آن‌هاست. او در پی گشودن این راز به‌ظاهر پیش‌پا‌افتاده نقبی می‌زند به دل شخصیت و زندگی و آثار خالق “مادام بواری” و در این میان حقایقی نیز از زندگی خودش با رازهایی از زندگی فلوبر درهم‌می‌آمیزد.

    جولین بارنز در رمان “هیاهوی زمان” (۲۰۱۶) نیز مجددا تکنیک تلفیق زندگی‌نامه و داستان را به کار گرفت و زندگی شاستاکوویچ، آهنگساز نامدار شوروی، را به رشته داستان کشید که در مدت زمانی کوتاه سه ترجمه فارسی از آن در نشرهای چشمه، ماهی و نفیر منتشر شد. اکنون علاقه‌مندان ایرانی بارنز به ترجمه فارسی رمان “طوطی فلوبر” نیز دسترسی دارند.

    نشر ماهی دو هفته پیش این کتاب را با ترجمه الهام نظری در ۲۴۸ صفحه منتشر کرد و همچنان از پرفروش‌ترین رمان‌های ترجمه در بازار کتاب ایران است.

    از مجموعه کتاب‌خوان بخوانید:

    • کتاب‌خوان؛ بانوان زردپوشی که شب‌ها در تهران عربده می‌کشند
    • کتاب‌خوان؛ خداناباوران روی پیشخان
    • کتاب‌خوان؛ راز پرفروش شدن چیست؟
    • کتاب‌خوان؛ دودی که به چشم مخاطب می‌رود

    پسخان

    کتاب زیباترحق نشر عکسWWW.IBNA.IR

    سینا دادخواه که خود را به عنوان نویسنده‌ای شیفته فضای شهری تهران مشهور کرده و به گفته خود علاقه بسیاری هم به ادبیات ناداستانی یا همان Non-fiction دارد، با پیوند زدن این علاقه‌مندی‌ها، به نوشتن کتابی پرداخت با عنوان “آشیانه‌ خرس” که در سال ۱۳۹۴ اعلام کرد “وزارت ارشاد تلویحا و با ابهامات فراوان این کتاب را غیرقابل چاپ تشخیص داده است.”

    اگر رمان “زیباتر” سینا دادخواه که پس از انتظاری طولانی مجوز چاپ گرفت و پس از چاپ سوم توقیف شد، این کتاب غیرداستانی او در ابتدای راه به تیغ سانسور گرفتار آمد و فهرست لاغر ادبیات غیرداستانی ایرانی همچنان لاغر ماند.

    تازه‌ترین رمان دادخواه “شاهراه” نام دارد که سال گذشته در ۳۲۱ صفحه منتشر شد. رمانی که زمان واقعی حوادث آن، سال‌های معروف به جریان دوم خرداد است، اما نگاهش در فضایی ملودارم بیشتر متوجه جنبه‌های مدنی و شهری تهران در آن‌ سال‌هاست.

    مطالب مرتبط :

    دو قرن سکوت

    عبدالحسین زرین‌کوب در سال ۱۳۰۱ در بروجرد زاده شد و در خانواده بسیار باورمندی رشد کرد. تا کلاس ۱۱ را در زادگاهش خواند و همزمان با پافشاری پدرش فقه و تفسیر قرآن و ادبیات عرب آموخت. ۱۶ ساله بود که به تهران رفت و با اینکه رشته‌اش ادبی نبود با رتبه ممتاز دیپلم ادبی گرفت و در دانشکده حقوق نام‌نویسی کرد ولی باز با پافشاری پدرش به زادگاهش ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    در همین راستا بود ک باصرف مبالغ هنگفت و کمک لابی هاش در آلبانی تلاش داشت دولت و پلیس این کشور برخلاف تمایل این دولت را وادار و مجبور کند که آقای احسان بیدی رابعد تحمل بی دلیل یکسال زندان سر به نیست ویا حداقل به شکل فجیعی اخراج کند و بقول خودش از شر آقای بیدی خلاص شود اما با هشیاری دوستان و مقامات آلبانی که با ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    از جمله برنامه‌های ناپلئون، ساخت «آسیاب بادی» است که قرار است برای بهبود کیفیت زندگی حیوانات ساخته شود. نقشه اولیه این آسیاب توسط اِسنوبال طرح‌ریزی شده بوده و در ابتدا ناپلئون به مخالفت با آن برمی‌خیزد ولی بعدتر با بیرون راندن اِسنوبال، ایده ساخت آن را دوباره پی می‌گیرد اما به دلیل بی‌کفایتی ناپلئون، ساخت آن به شکل مطلوبی پیش نمی‌رود. در پایان، ساخته شدن این ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    بله این خط اخر فرقه مجاهدین خلق بود که به خیال خودش ما را اینطوری سر به نیست  کند که شکر خدا نتونستند کاری بکنند . بله این خط اخر فرقه مجاهدین خلق بود که به خیال خودش ما را اینطوری سر به نیست  کند که شکر خدا نتونستند کاری بکنند .وبعد از این ,این مار زخمی شده به این سادگی دست بردار نیست وحتما باید زهرش ... مطلب کامل

    پرویز حیدرزاده: توطئه شکست خورده فرقه مجاهدین خلق

    اما این که در کمسیون پوشالی خودتان اطلاعیه صادر میکنید باید بگویم تناقضات داخل ان که من دیده ام کم نیست پس بهتر است از ستاد سیاسی خودت بخواهی که یک بار دیگر اطلاعیه خودتان را مروز بکند واز اینجا به شما میگویم اجازه نمیدهم هر غلطی میخواهید در رابطه با خانوده من بکنید و بگوید دست از سرتان برنمیدارم حتی اگر باشدرودر با شما بایستم و در ... مطلب کامل

    «مزرعه حیوانات» هنوز تعطیل نشده است

    چه بسیار فعالان سیاسی دنیا که مردم و جوانان را به خواندن این کتاب تشویق می‌کنند چرا که سمبولیسم شکل‌گرفته در آن فقط حکایت لنین و استالین و تروتسکی نیست و مابه‌ازای ماجراهای آن در بیشتر حکومت‌های تمامیت‌خواه و توتالیتر، واو به واو، تکرار می‌شود؛ داستانِ انگیزش به بهانه «خوابی» که میجر پیر برای حیوانات و مزرعه دیده، گرسنگی (فقر) و خشم ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    صبح روزی که همه منتظر آزاد شدن احسان بودند(«پنجشنبه 23 مرداد مصادف با 13 اوت») پلیس به او گفته بود که آماده باش که می خواهیم تورا آزاد کنیم! وقتی که خواسته بودند که اورا سوار کنند اواصرار کرده بود که دوستان من می آیند و باید وسایلم را هم آماده کنم که ببرم وقتی که پلیس فهمیده بود گفته بود قبول وسایل را بیاور ولی ما ترا ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    روشن است که مقامات آلبانیایی دخیل در بازداشت و آواره کردن آقای بیدی در مرز یونان سناریوی فرقه مجاهدین خلق در آلبانی را اجرا کرده اند ، چرا که وحشت رجوی از حضور اعضای نجات یافته از فرقه مجاهدین خلق در آلبانی دلایل روشن و مشخصی دارد که با بود و نبود تشکیلات مافیایی این فرقه مافیایی در آلبانی پیوند خورده است. اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

    اواخر فیلم، یک قطار کوچک همراه با یک واگن را نشان می دهد که از خیل مسافران زیاد تنها چهار تن از دست زامبی های خونخوار نجات یافته و به سمت مقصد در حرکتند. این جا نیز مرد خبیث و خودشیفته که تا این زمان تعدادی و از جمله راننده قطار را قربانی زنده ماندن خود کرده بود به ویروس آلوده شده و قرار بود تا آخرین ... مطلب کامل

    پیروزی اعضای نجات یافته از مجاهدین خلق در آلبانی بر فرقه رجوی و بازگشت احسان بیدی به تیرانا ـ آلبانی

     بعد ار چند دقیقه تلویزیون را روشن کردند .(در حالی که همه در ابهام بودند )صحنه تا آنجایی بخاطردارم مسعود ومریم روی سن ایستاده بودند ومریم با آرم سازمان ومسعود با پوشه یا کاغذی در دست وبقیه فرماندهان در یک سالن روی صندلی نشسته بودند .که ناگهان مسعود شروع به خواندن متنی کرد که در دستش بود .موضوع این بود که طوری که سرکرده فرقه خواند از ... مطلب کامل

    نوشتن دیدگاه

    شما میتوانید از تصاویر مخصوص خود در قسمت نظرات استفاده نمایید برای اینکار از وب سایت آواتارکمک بگیرید .

    سایت ایران قلم از انتشار مطالب و مقالاتی که در آن کلمات توهین آمیز استفاده شده، معذور است.

    مسئولیت مطالب درج شده بر عهده نویسندگان می باشد

    تمام حقوق این سایت برای © 2020 ايران قلم. محفوظ است.